محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
199
خلاصة الحكمة ( فارسى )
سفوف حب الرمان سفوف حبّ الرمان : ضعف معده و امعا و اسهال مرارى را نافع است و علامت اين قسم اسهال آن است كه بعد از تبهاى محرقه و غب خالص و خوردن شراب كهنه و عسل حادث شود ، و زردى مدفوع و سوزش مخرج ، دال است بر آن . صنعت آن : انار دانه بريان كرده ، آرد بلوط ، سماق منقى ، زيرهء كرمانى مدبّر ، آرد سنجد ، گشنيز خشك بريان كرده ، خرنوب نبطى ، آرد كنار ، از هر يك ، پنج درم ؛ عود هندى ، نيم درم ؛ آمله منقى ، يك مثقال ؛ كوفته ، بيخته . مقدار شربت : از يك مثقال تا دو درم با آب به شيرين بياشامند . خواص سفوف حبّ الرمان : اسهال سوداوى را باز دارد . صنعت آن : حب الرمان ده درم ؛ بهمن سرخ ، زرنباد ، جُنبذ رمان ، تخم سداب ، تخم شاهسفرم ، از هر يك ، يك درم ؛ كوفته ، بيخته ، سفوف سازند . « 1 » سفوف رازيانه / سفوف رازيانج سفوف رازيانه : جهت دفع حرقت معده حادث از بلغم حامض به نشف و تبخير و به اخراج آن از مكان خود و به ادرار به بول و خوردن سفوف آن با گلقند سرشته ، جهت تقويت معده و رفع رطوبات و بلاغم آن و با شيرهء آن به دستور خصوص اندك گرم نموده و ماليدن سفوف آن بر شكم اطفال جهت رفع نفخ و درد آن مفيد . صنعت آن : از حضرت آدم - عليه الصلاة و السّلام - منقول است كه چون هر سال در اول نزول آفتاب به برج حمل تا وقت تحويل به برج سرطان ، هر روز يك درم تخم رازيانه را با هم وزن آن شكر سفوف نموده ، تناول نمايند ، در آن سال اصلًا مرضى عارض خورندهء آن نگردد . « 2 » سفوف رمان سفوف رمان : مسهل بعصر است مر اخلاط سوخته را و جهت دفع آتشك به نهايت مفيد است .
--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 139 . ( 2 ) . مخزن الادويه ، ذيل مادهء « رازيانج » .